Projecthistorie

Aanbesteding

De nieuwbouw aan de Kempkensberg in Groningen is een van de eerste grote kantoorprojecten in Nederland die volgens een nieuw aanbestedingsconcept tot stand komen. Daarin worden ontwerp, bouw, financiering, onderhoud en exploitatie in één pakket voor een periode van in principe twintig jaar aan de markt uitbesteed. De partij die de opdracht krijgt, zorgt dus ook voor de exploitatie, zoals onderhoud, beveiliging, receptie, catering, vergaderfaciliteiten en glasbewassing. Marktpartijen moeten op het hele pakket inschrijven.

In de praktijk betekent dit, dat verschillende ondernemingen elkaar vinden in een nieuw consortium, dat vervolgens gaat meedingen naar de opdracht. Deze vorm van aanbesteding noemt men geïntegreerde contractvorming. Een vorm hiervan is PPS (Publiek Private Samenwerking). Ook de Engelse aanduiding DBFMO (Design, Build, Finance, Maintain, Operate) komt veel voor.

PPS levert kostenvoordelen en innovaties in de bouw op. Als allerlei vakdisciplines bij het begin van het proces betrokken zijn, leidt dit tot slimme oplossingen voor bijvoorbeeld gebruiksgemak, duurzaamheid en energievoorziening. Het kabinet, de gemeente en de opdrachtgevers leggen bij dit project de lat hoog bij de laatste twee aspecten. Daarnaast maakt PPS de aanbesteding beter controleerbaar en voorkomt het bijvoorbeeld ongeoorloofde prijsafspraken tussen bouwondernemers.

Andere PPS-projecten van de Rijksgebouwendienst (Rgd) zijn bijvoorbeeld de renovatie van het Ministerie van Financiën in Den Haag, de bouw van een detentiecentrum in Rotterdam en een nieuw kantoor voor de Belastingdienst in Doetinchem.

Selectieprocedure

De Belastingdienst en Dienst Uitvoering Onderwijs (de voormalige IB-Groep) hebben als opdrachtgevers hebben de Rijksgebouwendienst (eigenaar van de grond en het nieuwe pand) gevraagd voor hen de aanbesteding conform de Europese aanbestedingsregels uit te voeren. De selectieprocedure verliep volgens een gedetailleerd omschreven stappenplan. Uit de belangstellenden koos een speciaal team van vertegenwoordigers van de Belastingdienst, de Dienst Uitvoering Onderwijs, de Belastingdienst, de Rijksgebouwendienst, aangevuld met externe deskundigen zoals de stadsbouwmeester van Groningen, vijf partijen. Deze vijf consortia hebben een voorlopig schetsontwerp en een projectplan gemaakt op basis waarvan het selectieteam de drie beste heeft uitgekozen. Deze drie partijen hebben een globaal voorlopig ontwerp gemaakt. Uiteindelijk is in maart 2008 het consortium DUO² als ‘preferred bidder’ aangewezen.

Beknopte historie

De bekende kantoortorens van de Dienst Uitvoering Onderwijs en de Belastingdienst zijn gebouwd in de jaren zeventig en voldoen niet meer aan de eisen van deze tijd, ze zijn verouderd en inefficiënt ingericht. Bovendien zijn de organisaties nu verspreid gehuisvest. De Belastingdienst is op nog een aantal andere plekken in het Noorden gevestigd en wil de werkzaamheden concentreren.

Daarom hebben beide organisaties de Rijksgebouwendienst, als eigenaar van de grond, opdracht gegeven tot nieuwbouw. In samenwerking met de gemeente Groningen ontstond het plan om het nogal rommelige en geïsoleerde stadsdeel Kempkensberg/Engelse Kamp  opnieuw in te richten, met ook ruimte voor groen en wonen. Met dit uitgangspunt maakte het stedenbouwkundige bureau Quadrat uit Rotterdam een concept-stedenbouwkundig plan. Daarin wordt voorgesteld voor de Dienst Uitvoering Onderwijs en de Belastingdienst een nieuw, gezamenlijk rijkskantoor te bouwen langs de Zuidelijke Ringweg en de vrijkomende ruimte te benutten voor zo´n 200 woningen en een grote, openbare stadstuin met daaronder een parkeergarage voor 675 auto´s en 1500 fietsen.

Het College van B&W stemde met deze plannen in, waarop de Rijksgebouwendienst met de aanbesteding begon, parallel aan de ontwikkeling en goedkeuring van een nieuw bestemmingsplan. Dit is in grote bouwprojecten een gebruikelijke gang van zaken. De wetgeving op het gebied van de ruimtelijke ordening voorziet daar ook in, omdat anders kostbare tijd verloren zou gaan.

Gedurende 2005 en 2006 heeft de Grontmij vele onderzoeken gedaan naar de mogelijke nadelige gevolgen van het kantoor op zijn omgeving. De aankondiging van de aanbesteding is conform de Europese regels gedaan op 20 september 2006. Uit de aanmeldingen zijn op 19 december 2006 vijf consortia geselecteerd. In de zomer van 2007 zijn bij een nadere selectie twee partijen afgevallen.

Eind augustus 2007 heeft de Rgd drie bouwontwerpen openbaar gemaakt van de drie consortia die nog voor de opdracht in aanmerking kwamen. Het proces van beoordeling en selectie heeft in maart 2008 tot (voorlopige) gunning van de opdracht aan het consortium DUO² geleid.