Interview: toepassing betonkernactivering

Met het voltooien van beide liftkernen is vorige maand het hoogste punt bereikt van het nieuwe kantoor van de IB-Groep en Belastingdienst. Ook de keldervloer is gestort. Inmiddels is gestart met de opbouw van de verdiepingen van de lage toren. In de constructie wordt betonkernactivering aangebracht. Zes vragen aan technisch consultant Herman van der Zee van DUO², die de technische installaties onderling coördineert en afstemt met de bouw.

1. Betonkernactivering, wat is dat precies?
"Bij betonkernactivering wordt op een slimme manier gebruik gemaakt van de massa van het gebouw voor het verwarmen en koelen van de ruimtes. In de betonnen constructievloeren worden leidingen aangebracht, waar water doorheen stroomt. Door warm of koud water door de leidingen te laten lopen kan het gebouw worden gekoeld of verwarmd. Het beton houdt de warmte of koude lang vast en zorgt daardoor voor een gelijkmatige temperatuur in het gebouw. Dit leidingnetwerk wordt gekoppeld aan een koelmachine/warmtepomp en de koude of warmte wordt opgeslagen in de bodem. De warmte in de vorm van warm water wordt ’s zomers in de "warme" bron gepompt en in de winter wordt dit afgekoeld en in de "koude" bron opgeslagen. Met bron bedoelen we een watervoerende laag in de bodem, op ongeveer 90 meter diepte. Warm en koud zijn overigens relatieve begrippen. Het gebouw wordt verwarmd met water van 29°C en gekoeld met 17°C. Voor het opslaan in de bodem wordt het water verwarmd naar 20°C en gekoeld naar 7°C."

2. Waarom is hiervoor gekozen?
"Het systeem biedt verschillende voordelen. Niet alleen zorgt betonkernactivering voor een comfortabel binnenklimaat, het draagt met name bij aan een verlaging van de energiekosten en een aanzienlijk beperking van de CO2 uitstoot. Dit komt omdat we in de zomer warmte kwijt willen en dit in de bodem opslaan, zodat we het in de winter kunnen gebruiken. In de winter maken we grondwater koud en gebruiken dat ’s zomers voor de koeling. Voor dit proces is relatief weinig energie nodig."

3. Wordt gebruik gemaakt van prefab elementen of worden de leidingen ter plekke aangebracht?
"Een groot deel van de leidingen wordt in de fabriek in de (beton)vloerdelen aangebracht. De ingewikkelde vormen (onder andere bij kolommen en langs de rondlopende gevels) worden ter plekke aangebracht. Het resultaat is dat er per 15 cm een leiding in de vloer zit. In totaal gaat het dus om vele kilometers!"

4. Waarom staan er betonnen kolommen scheef?
"Dit heeft te maken met de ronde vormen van het gebouw. De ronde vormen worden extra benadrukt door de steunpilaren die vlak naast de gevel komen te staan dezelfde schuinte te geven als de gevel. De reden komt dus voort uit het benadrukken van de architectonische vorm van het nieuwe kantoor.
In totaal worden er 1150 kolommen geplaatst. Ongeveer 600 daarvan komen schuin te staan; sommige slechts een klein beetje, anderen zullen tot 24° schuin geplaatst worden. De schuinstand van de kolommen wordt uiteraard in de constructieve berekeningen meegenomen."

5. Wat wordt verder nog gedaan om het gebouw energiezuinig te maken?
"Het begint natuurlijk met bouwkundige isolatie om de warmteverliezen zoveel mogelijk te beperken.
Verdere maatregelen zijn onder andere dat verwarming en koeling plaatsvindt middels kleine temperatuurverschillen (géén heet verwarmingswater), waardoor warmte en koude efficiënt kan worden opgeslagen en gebruikt zoals hierboven uitgelegd. Daarnaast fungeert de bijzondere vorm van de buitengevel als zonwering, waardoor er ’s zomers minder zonnewarmte binnenkomt en er minder gekoeld hoeft te worden. Ook wordt energiezuinige verlichting toegepast, die alleen brandt als er personen in de betreffende ruimte zijn. Bij het kiezen van materialen en apparaten is het energieverbruik gedurende de levensduur een belangrijk criterium."

6. Wordt er ondertussen ook nog aan het Sterrebos gedacht?
"Jazeker, regelmatig bekijkt een externe ecoloog de stand van de fauna rond de bouwplaats. Eind augustus is de vleermuisactiviteit rond de bouw onderzocht. Opvallend is dat meer soorten zijn aangetroffen. Het totaal aantal verschillende soorten dat is aangetroffen is zeldzaam. De ecoloog heeft geconcludeerd dat de verlichting vanuit de kraan tijdens de nachtelijke werkzaamheden afgelopen zomer geen schade heeft opgeleverd aan vliegroutes en foerageergebieden. De grondwaterstand in het Sterrebos wordt continue gemeten om te kijken of deze door de nieuwbouw niet te hoog wordt. Middels een drainage kan de waterstand worden verlaagd. Deze zomer was de waterstand door de droge periode echter erg laag. Volgens de Gemeente en het Waterschap is dit een natuurlijk proces dat niets met de bouw te maken heeft."